|
|
 |
| TEKNİK BİLGİLER |
|
 Teknik
Bilgi |
| Arabanızda kullanılan yağın, iki temel içeriği
vardır: baz yağ ve katkılar. Baz yağ, motor yağının
hayati fonksiyonunu yerine getirmesini, yani motorun
yürüyen aksamını yağlayarak sürtünmeden doğan aşınma
ve kırılmalara karşı korumasını sağlar. Katkılar
ise, yağın motordaki aşırı sıcaktan ötürü
bozulmasını önleyerek ek motor koruması
sağlamaktadır. |
|
Yağların
Genel Tanımı |
İki katı cismi birbirinden ayırıp,sürtünmeyi en
aza indirmek ve parçaların kolay hareketini sağlamak
amacıyla kullanılan yağlar madeni yağlardır.Bu
maddelerin yaptığı işleve ise yağlama adı verilir.
Yağlar elde ediliş şekline
göre iki ana gruba ayrılır;
Tabii Yağlar
a. Madeni Yağlar
b. Bitkisel Yağlar
c. Hayvansal Yağlar
Sentetik Yağlar
Mineral esaslı yağlar ile hayvansal ve nebati yağlar arasındaki fark,
hayvani ve nebati yağların yapılarında hidrojenin
bulunmasıdır.
|
|
Madeni
Yağlar |
Madeni Yağların Elde Edilişi :
Ham petrolün rafinerilerde işlenmesi ile elde edilen ürünlerinden biri olan
mineral yağlardır.Mineral yağlar özel işlemlerden geçirilerek, madeni yağların
ham maddesi olan baz yağların elde edilmesi ile oluşur.Bu yağlar,
viskozitelerine göre sınıflandırılır. Tüm madeni yağları, doğrudan elde etmek
mümkün değildir. Madeni yağlar, değişik viskoziteli baz yağlara, üründen
beklenen özelliklere göre seçilen, çeşitli katkı maddelerinin karıştırılmasıyla
elde edilir.
Baz yağ, ham yağdan (yağın topraktan çıkartıldığı andaki doğal durumu) rafine
edilir. Motor yağında kullanılan baz madde elde edilmeden önce, ham yağın
çeşitli işlemlerle rafine edilmesi gereklidir. Parafin, sülfür ve nitrojen
bileşenleri gibi istenmeyen maddelerin ayrılması gerekmektedir. Doymamış
hidrokarbonların, çıkarılmaları veya daha istikrarlı moleküllere
dönüştürülmeleri gerekir. Ham yağ öncelikle vakum damıtma ile bir dizi damıtık
madde veya yapışkanlık aralıklarına ayrılır. Baz yağ üretimi için kullanılacak
olan kısımlar, çeşitli işlemlerle rafine edilerek işlenirler.Bu işlemlerden
bazıları: Çözücü Ayrıştırma - doğal olarak oluşan doymuş ve doymamış hidrokarbonları
ayırır. Hidrokarbon işleme - nitrojen ve sülfür bileşenlerinin bir kısmını yok eder ve
temel yağın rengini, oksitlenmesini ve termal stabilitesini iyileştirir.
Hidrokarbon dönüştürme - Çözücü ayrıştırılmasından önce enerji artışı için bazı
doymamış hidrokarbonları doymuş hidrokarbonlara dönüştürür. Bu işlem aynı
zamanda, geniş miktarda sülfür ve bazı nitrojen bileşenlerinin de yok edilmesine
yardımcı olur.
Hidrokarbon parçalama - Baz maddedeki moleküllerin istenen doymuş hidrokarbon
moleküllerine dönüştürüldüğü sofistike bir işlem. Doymuş hidrokarbonların
enerjisi, hydro treating ve çözücü ayrıştırma ile elde edilenden çok daha
yüksektir.
Hidroisomerizasyon - Hidrokarbon parçalama işlemi ile birlikte kullanıldığında,
baz maddenin moleküllerini olabilecek en istikrarlı forma dönüştürür.
Baz yağ tek başına motorunuzu yeterince korumak için yeterli değildir. Bir motor
yağının çok çeşitli motor çalışma koşullarında çeşitli fonksiyonları yerine
getirmesi gerekir. Bu nedenle formüle birçok katkı maddesi eklenmiştir:
Piyasada çeşitli marka ve cinslerde madeni yağ satılmaktadır. Ancak tüm madeni
yağların hammaddesi aynı olduğuna göre, bu yağlar arasındaki fark nedir?
Bunun iki nedeni vardır;
1. Kullanılan baz yağların kimyasal özelliklerinin farklı olması
2. Kullanılan katıkların cinsi ve miktarının farklı olması
Madeni Yağların Çeşitleri
Mineral baz yağlar, kimyasal yapıları bakımından üç büyük gruba ayrılırlar:
1. Alifatikler:
a) Parafinik
b) Naftanik
2. Aromatikler
3. Alifatik ve Aromatik
Yağların endüstri standartlarında üretilmeleri için baz yağ seçimi son derece
önemlidir. Kimyasal bakımdan oldukça farklı özelliklere sahip bu baz yağlardan
üretilen madeni yağlar farklı özellikler göstermektedir. Bu nedenle madeni
yağlarda standart ve performansın gerektirdiği baz yağlar ve sentetik yağlar
kullanılmalıdır.
Madeni Yağların Görevleri:
En iyi şartlarda üretilmiş parçaların yüzeylerinde bile tam bir düzgünlük ve
parlaklık sağlanamaz. Yüzeyde asperit adı verilen, çok küçük ve sadece mikroskop
ile görülebilen girinti ve çıkıntılar vardır. İki kuru yüzey birbirine temas
ettiğinde, bu girinti ve çıkıntılar yüzeylerin hareketine karşı direnç gösterir.
Bu dirence “sürtünme’’ denir. Yağlayıcının esas görevi, yüzeyler arasındaki bu
sürtünmeyi azaltmak, birbiriyle temas halindeki yüzeyler arasında film tabakası
oluşturarak iki katı cismi birbirinden ayırmak ve parçaların kolay hareketini
sağlamaktır. |
|
Sentetik Yağlar |
Mineral esaslı baz yağların özellikleri, ham petrolün özellikleri ile
sınırlıdır. Ayrıca; son yıllarda dünyadaki ham petrol üretiminin azalması ile
petrol fiyatlarında görülen hızlı artışlar, günümüzün gelişen teknolojisi sonucu
daha zor şartlarda çalışabilecek yağlara gereksinim duyulması nedeniyle sentetik
yağlayıcıların kullanılması ile ilgili çalışmalar gün geçtikçe artmaktadır.
Sentetik yağlar petrol esaslı olmayan kimyasal sentez yöntemleriyle elde edilir.
Kimyasal proseste sentetik yapıyı meydan getirecek hidrokarbon moleküller boyut
ve şekil bakımından birbirinin benzeri olacak biçimde tasarlanır. Sentetik
yağlar özenle düzenlenmiş bu yapısı sayesinde düşük sürtünme, düşük sıcaklık, en
az aşınma, enerji (yakıt) tasarrufu gibi birçok üstün özelliklere sahiptir. Çok
düşük sıcaklıkta kolay akar, çok yüksek sıcaklıkta incelmez. Yüksek oksidasyon
ve ısıl mukavemeti sayesinde kullanım ömrünü uzatır. Laboratuar ortamında farklı
bir teknoloji ile üretilen sentetik yağlar, mineral yağlara oranla daha yüksek
ve daha düşük sıcaklıklar ile yüksek basınca karşı dayanıklıdır.
Sentetik yağlar da, kullanılan sentetik baz yağın tipine göre adlandırılır.
Başlıca Sentetik Baz Yağlar
• Polialfaolefin (PAO)
• Alkali aromatik
• Polybutenes
• Alifatik Diester
• Polyester
• Polyalkeneglycol
• Phosphate Ester
|
|
